Vader Crater, Kirk & Spock! ‘Star Wars’ ve ‘Star Trek’ Plutonun ayında çarpışıyor

“Star Trek” ve “Star Wars” evrenleri Pluton’un büyük ayı Charon’da bir araya geliyor.

Plutonun en büyük uydusu Charon için geçici isimleri gösteren görüntü New Horizons ekibi tarafından kullanılıyor
Plutonun en büyük uydusu Charon için geçici isimleri gösteren görüntü New Horizons ekibi tarafından kullanılıyor

Geçen ay ilk defa Plutona uçuşu gerçekleştiren Nasa’nın”New Horizons” uzay aracı arkasında ki ekip Plutonun büyük ayı Charondaki  kraterlerden bazılarına sevilen bilim kurgu serilerinin karakterlerinin isimlerini verdi.

Örneğin  Charon ile ilgili “New Horizons” ekibi tarafından oluşturulan yeni haritalarda artık Vader Crater mevcut. Vader Crater’in komşu kraterleri ise Star Wars serisinin kahramanlarından Luke Skywalker ve Prenses Leila isimlerini taşiyan Skywalker Crater ve Organa(Leila) Crater. 

Star Trek’te unutulmamış New Horizons ekibi tarafından. Vulcan Planum ismi verilen alan içerisinde ki kraterlerden bazılarına efsane bilim kurgu serisinin unutulmaz karakterlerinin isimleri verilmiş. Yıldız Gemisi Atılgan’ın kaptanı James T. Kirk ve onun ekip arkadaşları Mr.Spock, Hikara Sulu ve Nyota Uhura  adına Kirk Crater, Spock Crater, Uhura Crater ve Sulu Crater olmak üzere isimlendirmeler harita üzerinde yapılmış.

New Horizons’un yaptığı uçuşlarda Pluton ve Charon’un yüzeylerinde farklı  ve karışık şekiller olduğu ortaya çıktı. Bu yer şekillerini isimlendirirken sadece bilim kurgu filmlerinin ve dizilerinin kahramanlarına yer vermeyen ekip; ünlü yönetmenleri  ve bilim kurgu yazarlarını da unutmamış. Ünlü Amerikan Bilim Kurgu yazarı Octavia Butler ve Arthur C. Clarke ;Clark Mons ve Butler Mons ile yerini alırken Ripley Crater ve Kubrick Crater efsane yönetmenler olarak yerlerini almışlar.

Ay çukurlarına da isim vermeyi unutmayan ekip örneğin 1979 yapımı Alien filminde ki kurtarma gemisi Nostromonun ismini yaklaşık 1200km genişliğinde ki bir çukura vermiştir. Nostromo Chasma dışında Tardis Chasma, Serenity Chasma ve Argo Chasma diğer ay çukurlarına verilen isimlerden örnekler olarak verilebilir.

Pluton ile ilgili özellikler için geçici isimleri gösteren görüntü New Horizons ekibi tarafından kullanılıyor
Pluton ile ilgili özellikler için geçici isimleri gösteren görüntü New Horizons ekibi tarafından kullanılıyor

 

Plutonda ki alanların isimlendirilmesinde genelde gerçek dünyada ki kaşifler ve olaylar kullanılsa da cüce gezegenin üzerinde ki iki büyük karanlık alan J.R.R Tolkien’in fantastik romanlarında ki canavar Balrog,( Balrog  Macula) ve H.P.Lovecraft tarafından yaratılan Cthulhu  (Cthulhu Region) olarak isimlendirilmiş.

 

 

Bunların dışında cüce gezegen Plutonu 1930 yılında keşfeden Clyde Tombaugh “Tombaugh Region”, Nasa’nın Viking “Viking Terra”  Pioneer “Pioneer Terra”  Voyager “Voyager Terra”  uzay görevleri, Sovyetlerin Venüs inceleme görevi olan Venera “Venera Terra”  programı ve 2010 yılında dünyaya bir astreodin parçaları ile dönen Japon görevi Hayabusa “Hayabusa Terra”  Pluton üzerinde isimlendirilen gerçek dünyadan örnekler olarak sıralanabilir.

Sputnik Planum olarak isimlendirilen buzlu plato ovalar
Sputnik Planum olarak isimlendirilen buzlu plato ovalar

Tombaugh bölgesinin büyük buzlu ve düz olan güney tarafına Sovyetlerin 1957 yılında fırlattıkları ve uzay çağının başlangıcı sayılan Sputnik Uydusuna ithaf olunarak Sputnik Planum denmiştir. Bölgenin diğer bölümlerine 1986 ve 2003 yılında kaybedilen  ve 14 Astronotun ölümüne yol açan uzay mekikleri Challenger “Challenger Colles” ve Columbia “Columbia Colles” isimleri verilmiştir.

New Horizons ekibi sadece uzay keşiflerine isim vermekle kalmıyor. Ünlü Fransız Okyanus bilimci Jacques Cousteau ismi şimdi Plutonun bir uçurumunu süslüyor “Cousteau Rupes”. Ayrıca dünyanın zirvesi olan Everest dağına ilk kez 1953 yılında tırmanan Edmund Hillary “Hillary Montes” ve Tenzing Norgay “Norgay Montes” isimleri de artık Pluton’un iki dağının ismi olarak sonsuza kadar hatırlanacak.

Tüm bu isimleri New Horizons ekibi halktan gelen yardımlarla seçti. -Özellikle Nasa ile yapılan ortak bir proje olan “Bizim Pluto” kampanyası, IAU(Uluslararası Astronom Birliği) ve SETI(Dünyadışı Zeka Araştırması) Kalifornia Mountain View Enstitüsü bu konuda çok etkin oldu-

New Horizons ekibinin verdiği bilgilere göre dünyada yaşayan insanlar “Bizim Pluto” projesi kapsamında Mart-Nisan ayı boyunca binlerce isim önerdiler. Gelen isim önerilerinden devasa bir veritabanı oluşan ekip favori olarak gördüğü isimleri seçerek gök cisimleri ve onların özelliklerini “resmi” olarak isimlendiren IAU ya sundu. IAU Vader Crater, Sputnik Planum, Nostromo Chasma ve diğer tüm isimleri geçici olarak onayladı ( IAU 2006 yılında Plutonun  gezegen sınıflamasından cüce gezegene sınıflandırmasına geçmesini onaylamıştır.).

New Horizons takım üyeleri Pluto ,Charon ve cüce gezegenin dört küçük uydusu (Nix, Hydra, Kerberos ve Styx) üzerindeki özelikleri ve isimleri şema üzerinde hazırladılar.

Plutonun yüzeyinin özelliklerini isimlendirirken altı farklı temaya göre çalışıldı. Bunlar; uzay gemileri ve uzay görevleri, bilim adamları ve mühendisler, tarihi keşifler, yeraltı varlıkları, yeraltı ve bölümleri , yeraltı gezginleri.

Charon’un dağları, kraterleri ve kanyonları ise dört ana başlığa göre isimlendirildi. Kurgusal kaşifler ve seyahat, kurgusal yerlerin kökeni ve gelişimi, kurgusal gemiler, kurgusal keşif yazarları ve sanatçıları ,yönetmenleri.

Plutonun dört küçük uydusunun isimlendirilmesinde ise her bir küçük uydu ile ilişkili temalar vardır. Nix (Gecenin Tanrıları), Hydra(Efsanevi yılan ve ejderha), Kerberos(Yunan Mitolojisinde Hades’in yönettiği ölülerin bulunduğu yeraltının kapısında bekçilik yapan üç başlı köpek ), Styx (Nehir tanrıları).

New Horizons yetkilileri bu haritalarda ki isimlendirmelerin gelecek yıla kadar biraraya gelmeye devam edeceğini ve tamamlanmasının New Horizons’un dünyaya dönüş  yolculuğuda eklenerek onbeş ay süreceğini belirttiler.

Eğer “Our Pluton” kampanyası ile ilgili daha fazla bilgi almak ve New Horizons takımının seçtiği isimleri görmek istiyorsanız yandaki linkten faydalanabilirsiniz. http://www.ourpluto.org/pluto

Ve aynı zamanda Pluton ile ilgili New Horizons belgeselinide aşağıda meraklısı için paylaşıyorum. İyi seyirler…

Kaynak ve çeviri : http://www.space.com/

 

Ceyhun Ateş

Ceyhun Ateş

Cep telefonunun olmadığı, internetin henüz icat edilmediği, siyah beyaz televizyonların tek kanallı yayın yaptığı bir zamanda doğdu. Teknolojik devrimin ortasında ilk gençlik yıllarını Mac Gyver izleyerek ve Cylonluların aslında varolabileceğini düşünerek geçirdi. Profesyonel bilim kurgu dizi ve film izleyicisi olarak kişisel yolculuğuna devam etmektedir.

Bir Cevap Yazın